Україна на картах польських підручників історії ХХ століття

Beata Urbanowicz

Анотація


Варто зауважити, що українське питання було представлене в польських підручниках ХХ століття в різних аспектах. Що стосується досліджень, польсько-українське питання було виражене по-різному в багатьох шкільних підручниках. Це значною мірою залежить від педагогічних ідей та школи догматики, що склалася в зазначеній системі освіти.


Ключові слова


польські школи; тексти підручників

Повний текст:

PDF (Polski)

Посилання


Polska i Ukraina w podręcznikach szkolnych i akademickich / pod. red. W. Bonusiaka. – Rzeszów, 2001 ; Stosunki polsko-ukraińskie w

szkolnej edukacji historycznej od XIX do XX wieku / pod. red. H. Wójcik-Łagan. – Kielce, 2005.

Konieczko-Śliwińska D. Stosunki polsko-ukraińskie w polskich podręcznikach historii dla szkoły podstawowej wydanych w latach 1989-

// Polska i Ukraina w podręcznikach szkolnych i akademickich / pod. red. W. Bonusiaka. – Rzeszów, 2001. – S. 64–65.

Schoenbrenner J. Dzisiaj i dawniej na ziemiach polskich. Podręcznik do historii dla klasy V szkół powszechnych drugiego i trzeciego

stopnia. – Warszawa, 1938. – S. 149–150.

Autorzy podejmujący problematykę buntów kozackich : Szelgowski A. Dzieje Powszechne w zarysie. Podręcznik do nauki historii. Część

trzecia. Dzieje nowożytne. – Poznań-Lublin-Wilno, 1920 ; Gebertowa G. Historia dla klasy V Szkół Powszechnych. – Lwów-Warszawa,

; Nanke Cz. Historia Nowożytna, Część pierwsza. – Lwów, 1929; Pohowska H. Wysznacka M. Podręcznik dla klasy V Szkoły

Powszechnej. – Warszawa 1933 ; Schoenbrenner J. Dzisiaj i dawniej na ziemiach polskich. Podręcznik do nauki historii dla klasy V Szkół

Powszechnych drugiego i trzeciego stopnia. – Warszawa, 1938 ; Hoszowska W., Szczechura T., Tropaczyńska-Ogarkowa W. Było to

dawno. Opowiadnia z dziejów ojczystych dla klasy IV szkoły podstawowej. – Warszawa, 1946 ; Dłuska M. Z naszych dziejów. Podręcznik

historii dla szkoły powszechnej. – Warszawa, 1947 ; Cieysztor A., Szczechura T. Średniowecze i czasy nowożytne. Podręcznik dla

klasy VII. – Warszawa, 1948 ; Baranowski B., Katz H., Krakowski S., Siuchmiński M., Zwolska W. Historia dla klasy VI / pod. red.

M. Siuchmińskiego. – Warszawa, 1952 ; Missalowa G., Schoenbrenner J. Historia Polski. – Warszawa, 1952; Arnold S., Michalski J.,

Piwarski K. Historia Polski od połowy XV w. do roku 1795. – Warszawa, 1955 ; Galos A., Gierowski J., Leszczyński J. Historia dla

klasy II technikum. – Warszawa, 1972; Przybysz K., Jakubowski J., Włodarczyk M. Historia dla gimnazjalistów. Dzieje nowożytne.

Podręcznik klasa II. – Warszawa, 2001 i inne.

Urbanowicz B. Między wiarą a polityczna ideologią – Postać i obraz Bohdana Chmielnickiego w wybranych polskich podręcznikach

historii (1918-1997) // Prawosławie nauka i społeczeństwo, Kijowsko-Pieczerski Kwartalnik Historyczny / pod. red. Siergieja

Bołchowitinowa. – Kijów, 2008. S. 63–74.

Hoszowska W., Szczechura T., Tropaczyńska-Ogarkowa W. Było to dawno. Opowiadania z dziejów ojczystych dla klasy IV szkoły

podstawowej. – Warszawa, 1946. – S. 194.

Breudel. Historia i nauki społeczne, długie trwanie. – Warszawa, 1958.

Arnold S., Michaliski J., Piwarski K. Historia Polski od połowy V w. do r. 1795. – Warszawa, 1955. – S. 78 ; Missalowa G.,

Schoenbrenner J. Historia Polski. – Warszawa, 1951. – S. 73; Kosman M. Historia dla klasy VI. – Warszawa, 1977. – S. 63.

Missalowa G., Schoenbrenner J. Historia Polski. – Warszawa, 1951. – S. 73.

Kosman M. Historia dla klasy VI. – Warszawa, 1977. – S. 63.

Zakrzewski W. Historia powszechna. T. III Historia nowożytna. – Kraków, 1920; Nanke Cz. Historia nowożytna. Część pierwsza. –

Lwów, 1929; Moszczeńska W., Mrozowska H. Podręcznik do nauki historii na trzecią klasę gimnazjalną. – Lwów, 1935; Gebert B.,

Gebertowa G. Opowiadania z dziejów powszechnych. Część II. – Lwów, 1929 i inni.

Autorzy podejmujący powyższą tematykę w okresie PRL: Baranowski B., Katz H., Krakowski S., Siuchmiński M., Zwolska W. Historia

dla klasy VІ / pod. red. M. Siuchmińskiego. – Warszawa, 1952 : Arnold S., Michalski J., Piwarski K. Historia Polski od połowy XV w do

r 1795. – Warszawa, 1955 ; Bortnowski W., Danielewicz I., Katz H., Korzec P., Siuchmiński M., Zientara B., Zwolska W. Historia dla

klasy II techników. – Warszawa, 1965 ; Galos A., Gierowski J., Lesczyński J. Historia dla klasy II technikum. – Warszawa, 1972.

Urbanowicz B. Zagadnienie koliszczyzny w wybranych polskich podręcznikach historii XX wieku // Ukraińsko-Polski naukowy dialog w

Humaniu. – Humań, 2009. – S. 242–243.

Przybysz K., Jakubowski W. J., Włodarczyk M. Historia dla gimnazjalistów. Dzieje nowożytne. Podręcznik klasa II. – Warszawa, 2001. Autorzy podręcznika wyjaśniają etymologie pojęcia koliszczyzna od słowa «koł» czyli nazwy broni powstańców. Natomiast Polski

Słownik Historyczny wydany w roku 1988 tak oto ujmuje powyższe hasło, iż pochodzi ono od słowa «kolej», które oznaczało na

Zachodniej Ukrainie straż pełnioną przez chłopów przed domami panów. Inaczej definiuje to pojecie encyklopedia Wikipedia według niej

nazwa koliszczyzna pochodzi od okrzyku powstańców «koli» – czyli kłuj.

Stępnik A. Ukraina i stosunki polsko-ukraińskie we współczesnych podręcznikach historii i syntezach dziejów okresu międzypowstaniowego // Polska i Ukraina w podręcznikach szkolnych i akademickich. – Rzeszów, 2001. – S. 105.

Sędziwy H. Historia kl. VII. – Warszawa, 1961. – S. 75.

Skowronek J. Historia do Niepodległej. Podręcznik dla klasy VII szkoły podstawowej. – Warszawa, 1987. – S. 147.

Dutkiewicz J., Gąsiorowska N., Katz H. Historia dla klasy VII / pod. red. N. Gąsiorowskiej.

Radziwiłl A., Roszkowski W. Historia 1871-1945. – Warszawa, 1995 ; Szelągowska G. Historia. dzieje nowożytne i najnowsze 1870-1932.

Podręcznik dla klasy III liceum ogólnokształcącego. – Warszawa, 1994; Centkowska E., Centkowski J., Osica J. Historia dla klasy 8

«Drogi do wolności». – Warszawa, 1998.

Szelągowska G. Historia dzieje nowożytne i najnowsze 1870-1932. Podręcznik dla klasy III liceum ogólnokształcącego. – Warszawa,

– S. 262–263. Por: Stępnik A. Ukraina i stosunki polsko-ukraińskie we współczesnych podręcznikach historii w Polsce // Polska i

Ukraina w podręcznikach szkolnych i akademickich. – Rzeszów, 2001. – S.

Centkowska E., Centkowski J., Osica J. Historia dla klasy 8, «Drogi do wolności». – Warszawa, 1998. – S. 47. Por : Stepnik A. Ukraina i

stosunki polsko-ukraińskie we współczesnych podręcznikach historii w Polsce // Ukraina w podręcznikach szkolnych i akademickich. –

Rzeszów, 2001. – S. 109.

Landecki T., Łukaszewicz W., Wereszycki H., Willaume J. Podręcznik historii dla klasy VII szkoły podstawowej. – Warszawa, 1947 ;

Kwaśniewicz J., Mężyk J., Pawlik K., Prochyra K., Sędziwy H., Spiechowicz W. Historia dla klasy V. – Warszawa, 1958 ; Missalowa G.,

Schoenbrenner J. Historia Polski. – Warszawa, 1951; Dłuska M., Schoenbrenner J. Historia dla klasy IV. – Warszawa, 1956 i inni.

Sędziwy H. Historia dla klasy VII. – Warszawa, 1961 ; Wojciechowski M. Historia dla klasy VIII. – Warszawa, 1972.

Glubiński T. Historia 8. Trudny wiek XX. – Warszawa, 1992; Centkowska E., Centkowski J., Osica J. Historia dla klasy VIII. «Drogi do

wolności». – Warszawa, 1996.

Nadgórska A. Obraz stosunków polsko-ukrainskich dotyczących XX wieku zawarty w podręcznikach do historii dla szkoły podstawowej z

lat 1945-1996 // Polska i Ukraina w podręcznikach szkolnych i akademickich / pod. red. W. Bonusiaka. – Rzeszów, 2001. – S. 77.

Jarosz W. Historia. Podręcznik na VII klasę szkół powszechnych. – Lwów, 1935. – S. 22; Roszkowski W. Histori Polski 1914-1991. –

Warszawa, 1992. – S. 32.

Wojciechowski G. Historia. Podręcznik dla gimnazjum. Razem przez wieki. Zrozumieć przeszłość III. – Warszawa, 2003. – S. 44.

Jarosz W. Historia. Podręcznik na VII klasę szkół powszechnych. – Lwów, 1935. – S. 24.

Landecji T., Łukaszewicz W., Wereszycki H., Willaume J. Historia...; Missalowa G., Schoenbrenner J. Historia...; Dłuska M.,

Schoenbrenner J. Historia...; Sędziwy H. Historia dla klasy VIII...

Wojciechowski G. Historia. Podręcznik dla gimnazjum. Razem przez wieki. Zrozumieć przeszłość III. – Warszawa, 2003. – S. 46.

Szcześniak A. L. Historia Polska i świat współczesny. – Warszawa, 1984 ; 1986 ; 1989 ; 1994 ; 1997 ; Glubiński T. Historia 8. Trudny

wiek XX. – Warszawa, 1992 ; Centkowska E., Centkowski J., Osica J. Historia dla klasy VII. Drogi do wolności (1914-1994). –

Warszawa, 1992.


Посилання

  • Поки немає зовнішніх посилань.