ОБРАЗ ВОЇНА РОСІЙСЬКОЇ АРМІЇ В ЧАСИ ПЕРШОЇ СВІТОВОЇ ВІЙНИ У ЩОДЕННИКАХ, МЕМУАРАХ І СПОГАДАХ ВОЇНІВ ПОЛЬСЬКИХ ЛЕГІОНІВ

Aleksander Smoliński

Анотація


У роки Першої світової війни воїни польських легіонів воювали проти воїнів різних формувань російської армії, переважно з піхотою а також кавалерією, також проти козацьких формувань. Багато з них залишили по собі менш або більш розлогі спогади, переважно мемуари або також написані згодом згадки, в яких можна знайти численні описи та оцінки супротивника, з яким довелося їм тоді боротися. Серед них домінують оцінки навичок російських воїнів на полі бою також способів ведення війни, ставлення до переможеного супротивника, переважно до легіонерів, що потрапили в полон. Не бракує в них також описів різного роду нищення і актів грабунку здійснених росіянами на зайнятих теренах Галичини, а також інших регіонів тогочасної Австро-Угорської монархії. Поза тим можна там знайти також описи російських полонених, а іноді також поляків, що перебували у складі російської армії.

Ключові слова


Перша світова війна; польські легіони; російська армія; царська кавалерія; козачі загони; російська піхота; щоденники польських легіонерів; спогади і мемуари воїнів польських легіонів

Повний текст:

PDF (Polski)

Посилання


Cisek J., Stepan K., Lista strat Legionów Polskich 1914-1918, Kraków 2006.

Eichler S., Z trudu naszego i znoju… Wspomnienia z mego życia, Warszawa 2005.

Gołowin M. M., Armia rosyjska w Wielkiej Wojnie. Przekład K. Mróz-Mazur, Oświęcim 2013.

Gołowin M. M., Kampania rosyjska w 1914 roku. Początek wojny i działania w Prusach Wschodnich. Przedmowa marszałek F. Foch. Przekład M. Grzywa, Oświęcim 2013.

Herzog J., Krzyż Niepodległości. Wspomnienia ze służby w Legionach. Przedmowa J. Cisek, Kraków 2001.

Kosma Lenczowski O., Pamiętnik kapelana Legionów. Opracowanie naukowe tekstu J.T. Nowak, Kraków-Krosno 1989.

Kruk-Śmigla J., Za wierną służbę ojczyźnie. Dziennik legionisty I Brygady. Opracował z rękopisu, wstępem i przypisami opatrzył oraz podał do druku J. Kirszak, Krosno 2004.

Lipiński W. (Socha), Szlakiem I Brygady. Dziennik żołnierski. Przedmowa M. Gałęzowski, Łomianki 2014.

Machalski T., Kawaleria w Wielkiej Wojnie, Oświęcim 2013.

Majchrowski J. M., Pierwsza Kompania kadrowa. Portret oddziału, Kraków 2014 (wydanie trzecie poprawione i uzupełnione).

Mirek S., Opowieści legionisty. Wspomnienia – nie tylko frontowe spisane przez uczestnika walk w Legionach Piłsudskiego, Pruszków 1994.

Molnár F., Galicja 1914–1915. Zapiski korespondenta wojennego. Przekład Á. Engelmayer, Warszawa 2012.

Rostworowski S., Bitwa o jedno wzgórze. Z wołyńskiej kampanii II Brygady. Trzecia bitwa pod Kostiuchnówką, [w:] Nie tylko Pierwsza Brygada (1914-1918). Z dokumentów, wspomnień, listów pozostawionych przez Stanisława Rostworowskiego. Tom 1. Z legionami w bój. Wybór, opracowanie tekstów, przedmowa, przypisy i indeksy S.J. Rostworowski, Warszawa 1993.

Rostworowski S., Raport bojowy 2 Pułku Ułanów Legionów Polskich za czas od 4 do 6 lipca 1916 roku, [w:] Nie tylko Pierwsza Brygada (1914-1918). Z dokumentów, wspomnień, listów pozostawionych przez Stanisława Rostworowskiego. Tom 1. Z legionami w bój. Wybór, opracowanie tekstów, przedmowa, przypisy i indeksy S. J. Rostworowski, Warszawa 1993.

Rostworowski S., Z dziejów II Brygady Legionów Polskich, [w:] Nie tylko Pierwsza Brygada (1914-1918). Z dokumentów, wspomnień, listów pozostawionych przez Stanisława Rostworowskiego. Tom 1. Z legionami w bój. Wybór, opracowanie tekstów, przedmowa, przypisy i indeksy S.J. Rostworowski, Warszawa 1993.

Rudnicki K., Operacyjna użyteczność kawalerii w świetle historii. Przedmowa gen. B. Wieniawa-Długoszowski, Warszawa 1937 (drugie wydanie: Oświęcim 2012).

Simanskij P., Mobilizacja wojska rosyjskiego w 1914 r. i jej braki, [w:] Studia nad Wielką Wojną. Tom II. Praca zbior. pod red. R. Igielskiego, Oświęcim 2013.

Smoliński A., Organizacja kawalerii i artylerii konnej gwardii oraz liniowej imperium rosyjskiego w przededniu wybuchu I wojny światowej, «Materiały do Historii Wojskowości», (Pułtusk) 2007, Nr 3, Część II.

Smoliński A., Dezercje z armii rosyjskiej podczas I wojny światowej, «Studia i Materiały do Historii Wojskowości», (Białystok) 2009, tom XLVI.

Smoliński A., Organizacja kawalerii kozackiej imperium rosyjskiego w przededniu wybuchu I wojny światowej, [w:] Od armii komputowej do narodowej III. Problemy organizacyjne sił zbrojnych od XVI do XX wieku. Praca zbior. pod red. J. Centka, M. Krotofila, Toruń 2009.

Smoliński A., Organizacja kawalerii i artylerii konnej gwardii oraz liniowej, kozackiej i ochotniczej armii Imperium Rosyjskiego w przededniu oraz w trakcie I wojny światowej, [w:] Do szarży marsz, marsz... Studia z dziejów kawalerii. Tom 1. Praca zbior. pod red. A. Smolińskiego, Toruń 2010.

Smoliński A., Dezercje z armii rosyjskiej w ostatnim okresie jej udziału w I wojnie światowej oraz dezercje z Robotniczo-Chłopskiej Armii Czerwonej w czasie wojny z Rzeczpospolitą Polską i podczas wojny domowej w Rosji w latach 1918-1922, [w:] Militaria pomorskie. Zbiór studiów. Tom III. Praca zbior. pod red. M. Giętkowskiego, Ł. Nadolskiego, A. Smolińskiego, Bydgoszcz 2012.

Smoliński A., Dezerterzy czy jeńcy? Przyczynek do dyskusji na temat strat osobowych armii rosyjskiej podczas I wojny światowej, «Łambinowicki Rocznik Muzealny». Jeńcy wojenni w latach I wojny światowej, (Opole) 2013, tom 36.

Smoliński A., Kwestia liczby dezerterów oraz jeńców z Armii Rosyjskiej podczas I wojny światowej. Przyczynek do dziejów Wielkiej Wojny z lat 1914-1917 na froncie wschodnim, [w:] Mało znana Wielka Wojna. Studia i szkice z dziejów I wojny światowej. Praca zbior. pod red. A. Smolińskiego, Oświęcim 2014.

Tomza H., Pamiętnik legionisty. Redakcja naukowa P. Szlanta, Warszawa 2008.

Агафонов О.В., Казачьи войска Российской Империи. Пантеон отечественной славы, Москва 1995.

Головин Н.Н., Военные усилия России в мировой войне, Москва 2001 (pierwsze wydanie tego opracowania miało miejsce w Paryżu w 1939 r.).

Керсновский А.А., История Русской Армии. Том третий 1881-1915 гг., Москва 1994.

Керсновский А.А., История Русской Армии. Том четвѐртый 1915-1917 гг, Москва 1994.

Марков О.Д., Русская армия 1914–1917 г.г., Санкт-Петербург 2001.

Оськин М.В., Крах конного блицкрига. Кавалерия в Первой Мировой Войне, Москва 2009.

Россия и СССР в войнах XX века. Книга потерь. Коллегиальная работа под руководительством Г.Ф. Кривошеева, Москва 2010.

Россия и СССР в войнах XX века. Потери вооружѐнных сил. Статистическое исследование. Под общей редакцей Г. Ф. Кривошеева, Москва 2001.

Плеханов А.А., А.М. Плеханов, Казачество на рубежах отечества, Москва 2007.

Свято-Русское Казачье Войско. Спецназ Третьего Рима. Коллегиальная работа – С.А. Аниськин et allis, Москва 2004. Плеханов А.А., А.М. Плеханов, Казачество на рубежах отечества, Москва 2007.

Федосеев С.Л., «Пушечное мясо» первой мировой. Пехота в бою, Москва 2009.


Посилання

  • Поки немає зовнішніх посилань.